تاریخچه قیر

در دوران های گذشته، بسیاری از تمدن های قدیمی به طور گسترده از قیر استفاده می کردند. به عنوان مثال، حدود ۴ تا ۵ قرن قبل از میلاد، هخامنشیان از قیر برای آب بندی در تخت جمشید استفاده می کردند. آغاز صنعت مدرن قیر به سال ۱۷۱۲ میلادی باز می گردد، زمانی که سنگ های قیر طبیعی در فرانسه کشف شدند. در آن زمان، با پودر کردن و گرم کردن این سنگ ها، به تولید آسفالت پرداخته می شد.

قیر چیست ؟


قیر یک ترکیب هیدروکربنی با رنگ قهوه‌ای تیره تا سیاه، به شکل‌های جامد، نیمه جامد یا ویسکوز است. این ترکیب دارای خاصیت چسبندگی بوده و از منشاء طبیعی یا از فرآیند پالایش به‌دست می‌آید، و اغلب حاوی هیدروکربنهای با وزن ملکولی بالا می‌باشد.
قیر به‌طور کامل در مواد مثل دی‌سولفید کربن (CS2)، تری‌کلرواتیلن (C2HCl3) و زایلن (C6H4(CH2)3) قابل حل شدن است. فشار بخار قیر در دمای محیط قابل تبخیر است و در این وضعیت تقریباً بدون بو است.

یکی از پرکاربردترین انواع قیر، قیر نفتی است که از نظر فیزیکی به‌عنوان ماده‌ای همگن و از نظر شیمیایی به‌عنوان مخلوطی ناهمگن از ترکیبات شیمیایی متنوع شناخته می‌شود. این مخلوط هیدروکربنی عمدتاً شامل ۹۰% اتم‌های کربن و هیدروژن است و مقادیر کمی از عناصر نیتروژن، گوگرد و اکسیژن، و همچنین مقدار کمی فلزات مثل نیکل، آهن، منیزیوم و … را شامل می‌شود.قیر در رفتار خود در دمای محیط نه به عنوان یک ماده الاستیک و نه به عنوان یک ماده ویسکوز عمل می‌کند. در واقع، رفتار قیر یک ترکیب از این دو ویژگی، به عبارت دیگر ویسکوالاستیک، می‌باشد.

کاربرد قیر

معمولاً، قیر در دو حوزه راه سازی و عایق‌کاری مورد استفاده قرار می گیرد. تقریباً ۹۰ درصد از قیر تولیدی در حوزه راه سازی به کار می رود، در حالی که عمده‌ی مصرف قیر برای عایق کاری تنها ۱۰ درصد است. عایق کاری شامل فعالیت هایی چون پوشش دادن به کف بام‌ها، محافظت از لوله های زیرزمینی و ایجاد آب بندی، مخازن، کانال ها، پل ها، تثبیت شن های روان و رنگ آمیزی می شود و این مصارف تنها یک قسمت کوچک از کاربردهای گسترده قیر را تشکیل می دهند.

فرآیند تولید قیر

تولید قیر نفتی به دو روش اصلی انجام می‌شود: استخراج مستقیم (Straight Run) و روش هوادهی (Air Blowing). روش هوادهی زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که ماده اولیه قیر (خوراک) ویژگی‌های مورد نیاز را نداشته باشد. در این حالت، با انجام عملیات هوادهی به ماده اولیه (خوراک) در دمای بین 190-200 درجه سانتیگراد، محصولی با خواص بهبود یافته تولید می‌شود. این فرآیند گاهی به عنوان اکسیداسیون قیر (Asphalt Oxidation) و محصول حاصل (oxidized asphalt) نیز شناخته می‌شود، اما عبارات هوادهی (air blowing) و قیر هوادهی (air blowing asphalt) مناسب‌تر به نظر می‌رسند. در این فرآیند، پلیمریزاسیون (polymerization) و دهیدرژناسیون (dehydrogenation) نیز انجام می‌شود و اکسیژن به‌جز در میزان بسیار کمی، وارد محصول هوادهی نمی‌شود. در صنعت، روش هوادهی به دو شکل پیوسته (continuous process) و ناپیوسته (batch process) انجام می‌شود.

کلیه حقوق برای شرکت پارمیس محفوظ است - 1399